Svínavatnskirkja, Svínavatnshreppur, A-Húnavatnssýslu

Hönnuður: Friðrik Pétursson skipasmiður, forsmiður og málari.

Athugasemd: Friðrik lést í árslok 1897 þegar smíði kirkjunnar var hálfnuð og var Árni Hallgrímsson forsmiður frá Garðsá ráðinn í hans stað og má vel vera að hann hafi einnig mótað kirkjuna.

Saga

Fyrsta ritaða heimild um kirkju á Svínavatni er í Auðunarmáldaga rauða Hólabiskups frá 1318. Hún var annexía frá Auðkúlukirkju og helguð Pétri postula. Núverandi kirkja er var byggð í stað torfkirkju sem reist var 1825. Nýja kirkjan var reist á nýjum stað skammt sunnan og ofan eldri kirkju. Árið 1922 var ákveðið að byggja einnig nýjan kirkjugarð töluvert norðan við kirkjuna. Gamli kirkjugarðurinn er enn sjáanlegur.

Friðuð 1. janúar 1990 samkvæmt aldursákvæði 1. mgr. 36. gr. þjóðminjalaga nr. 88/1989.

Lýsing

Svínavatnskirkja er timburhús, 8,27 m að lengd og 5,73 m á breidd. Þakið er krossreist og upp af framstafni er lágur turn og á honum íbjúgt píramítaþak. Hann stendur á háum og breiðum stalli með ferstrent bryggjumyndað þak. Kirkjan er klædd listaþili, þak bárujárni en turnþök sléttu járni og stendur á steinsteyptum sökkli. Á hvorri hlið kirkju eru tveir gluggar með sex rúðum, einn minni á framstafni og annar á framhlið turns. Hlerar eru á hliðum turns. Fyrir kirkjudyrum eru tvöfaldar spjaldsettar vængjahurðir. Yfir þeim er strikaður bogadreginn bjór.

Inn af kirkjudyrum er gangur og aftursættir þverbekkir hvorum megin hans en veggbekkir umhverfis í kór að altari. Setuloft á bitum er yfir fremri hluta framkirkju og afþiljaður stigi í suðvesturhorni. Tvær stoðir eru undir frambrún þess,  ferstrendar að neðan en sívalar að ofan. Á loftinu eru þverbekkir og tvær áttstrendar turnstoðir. Veggir eru klæddir spjaldaþili og efst á þeim er hvilftuð og ávöl sylla. Yfir setulofti er súðarloft klætt spjaldþili neðan á sperrur en borðaklædd hvelfing undir turnstalli. Borðaklædd hvelfing er yfir innsta hluta framkirkju og kór.

Heimild